Türkiye'den Poliüretan Sistem Tedariki: Pratik Rehber

1. Ayrı hammadde yerine neden hazır sistem tercih edilir

Poliüretan sistem, birbiriyle uyumlu iki sıvı bileşenden oluşur. A bileşeni genellikle poliol esaslı, formüle edilmiş bir karışımdır. Reaksiyonu kontrol eden katalizörler, stabilizatörler ve diğer katkı maddeleri bu karışımda hazır olarak bulunur. B bileşeni ise bu karışıma göre seçilmiş izosiyanattır. Makineniz iki bileşeni dozajlayıp karıştırır. Reaksiyon sonucunda köpük, kaplama ya da kalıplanmış parça oluşur.

Baz poliolleri, izosiyanatı ve katkı maddelerini ayrı ayrı alıp karışımı kendiniz de hazırlayabilirsiniz. Ancak bu durumda formülasyon, test ve sorun giderme işleri sizin tesisinize kalır. Sistem evi ise bu işleri sistem size ulaşmadan önce üstlenir, sistemi de uygulamanıza ve hattınıza göre uyarlar. Bu konuyu poliüretan sistem evi ile poliol ve izosiyanat rehberlerimizde daha ayrıntılı anlatıyoruz.

JiTPOL, Bursa'da faaliyet gösteren bir poliüretan sistem evidir. İki bileşenli sistemlerimizi kendimiz formüle ediyor, kalıp ayırıcılarımızı da kendimiz üretiyoruz. En güçlü olduğumuz alan rijit sistemlerdir. Bu sistemler soğuk oda ve sandviç panel, frigorifik kasa, buzdolabı ve endüstriyel soğutucu, güneş kolektörü ve sıcak su deposu, kartonpiyer ve dekoratif çıta üretiminde kullanılır. Bunların yanında sprey köpük, poliürea, esnek kalıp ve blok sünger, viskoelastik hafızalı sünger (JITVISCO), integral cilt ve RIM sistemleri de üretiyoruz. Suriye, Irak, Körfez ülkeleri, Orta Asya ve Avrupa'daki üretici ve uygulayıcı firmalara sistem tedarik ediyoruz.

2. İlk teklif talebinizde neler olmalı

Üretiminizi ne kadar iyi tanırsak ilk önerimiz de ihtiyacınızı o kadar iyi karşılar. İyi hazırlanmış bir ilk teklif talebinde şu bilgiler yer alır:

• Uygulama ve ürün. Ne ürettiğiniz (soğuk oda paneli, buzdolabı gövdesi, kartonpiyer, sprey çatı yalıtımı ya da kalıp koltuk süngeri gibi) ve parçaların boyutu ya da kalınlığı.
• Hat ve ekipman. Hangi hat ya da ekipmanla çalıştığınız (sürekli ya da süreksiz panel hattı, pres, kalıp ya da sprey makinesi) ve makinenizin yüksek basınçlı mı düşük basınçlı mı olduğu. Şu anda bir sistem kullanıyorsanız hangi sistemi ve hangi şişirici ajanı kullandığınız.
• Miktar. Tahmini aylık tüketiminiz ve önce deneme yapmak isteyip istemediğiniz.
• İklim. Tesisinizde ve deponuzda yıl boyunca görülen sıcaklıklar. Yüksek ve düşük sıcaklıklar, sistemin reaksiyon hızını ve nasıl depolanması gerektiğini etkiler.
• Yangın ve mevzuat gereklilikleri. Varsa ürününüzün sağlaması gereken yangın sınıfı ve test standardı, pazarınızda şişirici ajanlar ya da kimyasallarla ilgili kurallar.
• Varış ülkesi. Malın gideceği ülke ve ithalatı yapacak firma.

Yalıtım sistemlerimizde n-pentan, HFC ve HFO ailelerinden şişirici ajanlar kullanıyoruz. Sistemlerimizin hiçbiri HCFC-141b içermez. Şişirici ajanı ekipmanınıza ve pazarınızdaki kurallara göre sizinle birlikte belirliyoruz. Panelleriniz için alev geciktiricili köpük gerekiyorsa soğuk oda panel sistemimizin laboratuvar yangın testinde B1 sınıfı almış alev geciktiricili versiyonunu kullanabilirsiniz. Yangın sınıfı genellikle bitmiş panel üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle sonucu köpüğün yanı sıra yüzey kaplama malzemeleri ve panelin yapısı da etkiler.

Bu bilgilerin hepsini teklif formu üzerinden gönderebilirsiniz. Her ürün grubunda hangi bilgilerin önemli olduğunu soğuk oda ve sandviç panel sistemleri ya da sprey köpük ve poliürea sistemleri gibi uygulama sayfalarımızda bulabilirsiniz.

3. Neler alırsınız: teklif, bilgi formları ve deneme

Talebinizi aldıktan sonra uygulamanıza uygun bir sistem öneriyor ve teklifi bu sisteme göre hazırlıyoruz. Teklifte önerilen sistemin adı ile o siparişe ait miktar, ambalaj, fiyat ve ödeme koşulları yer alır.

Size önerdiğimiz sistemin teknik bilgi formunu (TDS) ve güvenlik bilgi formunu (SDS) talebiniz üzerine gönderiyoruz. Bu belgeleri sitemizde paylaşmıyoruz. İlk teslimattan önce iki formu da okuyun. TDS'de sistemin proses koşulları yer alır. SDS'de ise tehlikeler, güvenli elleçleme ve depolama koşulları ile taşıma bilgileri bulunur.

Sistemi asıl siparişten önce denemek istiyorsanız bunu talebinizde belirtin. Projeniz için denemenin uygun olup olmadığını size bildiririz.

4. Ambalaj ve ödeme

Ambalaj sisteme göre değişir:

• Soğuk oda paneli ve buzdolabı sistemleri: 200 kg'lık variller ve 1000 kg'lık IBC tanklar.
• Kartonpiyer ve dekoratif çıta sistemleri: 50 kg'lık fıçılar ya da 200 kg'lık variller ve IBC tanklar.
• Sprey köpük, poliürea, blok sünger, kalıp ayırıcılar ve diğer sistemlerimiz: ambalaj her teklifte ayrıca netleştirilir.

İhracat siparişlerinde ödeme genellikle peşin olarak, EUR ya da USD cinsinden banka transferiyle (T/T) yapılır. Ödeme koşullarını her teklifte sizinle birlikte netleştiriyoruz.

5. Sevkiyat belgelerinde genel uygulama

Kimyasalların ithalatına ilişkin kurallar ülkeden ülkeye farklılık gösterir ve zaman içinde değişir. Aşağıda anlatılanlar kimyasal ihracatındaki genel uygulamadır, ülkenizin şart koştuğu belgelerin listesi değildir. Bir sevkiyatla birlikte genellikle şu belgeler gönderilir:

• Ticari fatura. Malın tanımını, değerini, satıcıyı ve alıcıyı gösterir.
• Çeki listesi. Malın nasıl ambalajlandığını, yani varil ya da IBC tank sayısını ve ağırlıklarını gösterir.
• Taşıma belgesi. Taşıyıcı firma tarafından düzenlenir. Deniz yolu taşımalarında konşimento, kara yolu taşımalarında ise CMR hamule senedi kullanılır.
• Menşe şahadetnamesi. Malın nerede üretildiğini gösterir. Genellikle bir ticaret odası tarafından düzenlenir ve ödeyeceğiniz gümrük vergisini etkileyebilir.
• Güvenlik bilgi formu. Her bileşenin kendi formu vardır. Gümrük, taşıyıcı firma ve kendi deponuz bu formu görmek isteyebilir.

Sipariş vermeden önce gümrük müşavirinize, ülkenizin poliüretan kimyasalları için hangi belge, kayıt ve onayları istediğini sorun. Belgelerden herhangi birinin belirli bir dilde hazırlanması ya da tasdik ettirilmesi gerekip gerekmediğini de öğrenin. Bu listeyi teklif talebinizle birlikte bize gönderin. Böylece sipariş kesinleşmeden önce her maddeyi sizinle birlikte gözden geçirebiliriz.

6. Teslim alınan varil ve IBC tankların depolanması

Sisteminizin depolama koşullarını SDS ve TDS belgelerinde bulabilirsiniz. Aşağıdaki maddeler poliüretan bileşenleri için genel uygulamayı özetler. Depolama koşulları, bileşenlerin hattınızda nasıl çalışacağını da etkiler.

• Teslim alırken kontrol edin. Varil ve IBC tankların üzerindeki etiket ve işaretleri teslimat belgeleriyle karşılaştırın. Malı kabul etmeden önce hasar ya da sızıntı olup olmadığına bakın.
• Ambalajları kapalı tutun. Varil ya da IBC tankı yalnızca kullanacağınız zaman açın, kullandıktan sonra ağzını sıkıca kapatın.
• İzosiyanatı nemden koruyun. İzosiyanat suyla, hatta havadaki nemle bile reaksiyona girer. Bu reaksiyon hem malzemeyi bozar hem de karbondioksit açığa çıkarır. Bu gaz kapalı bir varilde basınç oluşturabilir. Ambalajları açık havada değil, kapalı bir alanda depolayın.
• Sıcaktan ve dondan koruyun. İki bileşeni de bilgi formlarında verilen sıcaklık aralığında tutun. Doğrudan güneş ışığında, sıcak bir depoda ya da kışın don olduğunda bileşenin sıcaklığı bu aralığın dışına çıkabilir ve kalitesi bozulabilir.
• İlk giren ilk çıkar. Önce en eski partiyi kullanın. Üretim tarihini ve bilgi formlarında belirtilen raf ömrünü takip edin.
• Ayrı depolayın, dökülmelere karşı önlem alın. İzosiyanatları gıda maddelerinden ve oksitleyici, aşındırıcı ya da yanıcı maddelerden uzak tutun. Yerel mevzuatın öngördüğü şekilde, dökülen malzemenin yayılmasını önleyecek sızıntı toplama düzenekleri kullanın.

Tesisiniz Avrupa Birliği'ndeyse REACH kapsamındaki bir kısıtlamayı da bilmeniz gerekir. Bu kısıtlamaya göre Ağustos 2023'ten bu yana, ağırlıkça %0,1 ve üzeri diizosiyanat içeren ürünlerle çalışan endüstriyel ve profesyonel kullanıcıların belgelendirilmiş bir eğitim alması zorunludur. ISOPA ve ALIPA bu eğitim için bir platform işletiyor.

7. İlk üretim denemesi ve tekrar siparişler

İlk üretiminizi bir deneme olarak planlayın. İki bileşeni TDS'de belirtilen proses sıcaklığına getirin, makine ayarlarınızı ve karışım oranını TDS'ye göre kontrol edin. Tam vardiyaya geçmeden önce az sayıda panel ya da parçayla başlayın.

Karışımın akışını ve dolumunu, reaksiyon hızını ve parçaların presten ya da kalıptan nasıl çıktığını not edin. Ardından yoğunluk, boyutsal kararlılık, kaplama malzemelerine yapışma ya da kalıptan temiz ayrılma gibi sizin için önemli olan özellikleri kontrol edin. Beklediğiniz sonucu alamazsanız bu notları, fotoğrafları ve proses ayarlarınızı bize gönderin. Bu bilgilerle sistemi hattınıza göre uyarlayabilir, örneğin reaktivitesini tesisinizdeki sıcaklığa göre ayarlayabiliriz. Uygun projelerde teknik ekibimiz hattınızı ziyaret edip sizinle birlikte üretim denemeleri yapabilir.

Hattınızda iyi sonuç veren bir sistemi değiştirmeyin. Tekrar siparişlerinizi teklifte ve bilgi formunda yazan sistem adıyla verin. Böylece her teslimatta onayladığınız sistemin aynısını alırsınız. Bir sonraki teslimat gelmeden stoğunuzun bitmemesi için tekrar siparişi planlarken üretim ve nakliye süresini hesaba katın.

Ekipmanınızda, panel kalınlığında, kaplama malzemelerinde ya da ürününüzde bir değişiklik yapacaksanız bunu önceden bize bildirin. Tesisinizdeki sıcaklık mevsimden mevsime belirgin şekilde değişiyorsa bunu da haber verin. Böylece bir sonraki siparişten önce sistemin hattınıza hâlâ uygun olup olmadığını kontrol edebiliriz.

Seçilmiş kaynaklar

• ISOPA: Ambalajlı TDI ve MDI için güvenli taşıma, boşaltma ve depolama kılavuzu
• ISOPA: Diizosiyanatlara yönelik REACH kısıtlaması ve zorunlu eğitim
• ISOPA ve ALIPA: Diizosiyanatların güvenli kullanımı eğitim platformu, sıkça sorulan sorular
• Güvenlik bilgi formu: içeriği ve 16 bölümlük yapısı
• Menşe şahadetnamesi: ne olduğu ve kimin düzenlediği