Sprey Poliüretan Köpük mü, Poliürea mı?

1. İki sprey sistem, iki ayrı iş

Sprey poliüretan köpük de poliürea da sahada püskürtülen iki bileşenli sistemlerdir. Makine iki sıvıyı dozajlar, sıvılar tabancada karışır ve karışım yüzeyde saniyeler içinde reaksiyona girer. Ancak iki malzeme farklı işler için formüle edildiğinden benzerlik burada biter.

Sprey köpük ısı yalıtım malzemesidir. Karışım genleşerek hücreli bir katman oluşturur. Çatılarda ve soğuk hava depolarında genellikle tercih edilen kapalı hücreli köpükte, hücrelere hapsolan gaz ısı geçişini yavaşlatır. Köpük kabarırken yüzeye yapıştığı için altında kalan ek yerlerini, boşlukları ve bağlantı elemanlarını da sızdırmaz biçimde kapatır. Böylece çatı ya da duvar, levha yalıtımda oluşan derzler olmadan tek parça, kesintisiz bir yalıtım katmanıyla kaplanır.

Poliürea su yalıtım membranıdır. Köpürmez. Bu sistemde izosiyanatın karşısındaki bileşen poliol değil, amin esaslı bir karışımdır. Aminler izosiyanatla çok hızlı reaksiyona girer. Uygulama sonunda genellikle birkaç milimetre kalınlığında, sağlam ve elastik bir kaplama elde edilir. Bu kaplama suyu geçirmez ve aşınmaya dayanır. Poliürea ısı yalıtım malzemesi değildir. Tek başına uygulanan poliürea ne binayı sıcak tutar ne de soğuk hava deposunu soğuk tutar.

Bu yüzden her işte sorulacak ilk soru basittir: Yüzeyde ısı yalıtımı mı, su yalıtımı mı, yoksa ikisi birden mi gerekiyor?

2. Hangisi nerede kullanılır

Sprey uygulamaların çoğu birkaç ana grupta toplanır:

• Çatılar ve düz çatılar. Sprey poliüretan köpük, parapet dönüşleri, süzgeçler ve bağlantı elemanlarının çevresi dahil tüm çatı yüzeyine tek parça, kesintisiz bir yalıtım katmanı olarak uygulanır. Güneşe açık çatılarda köpüğün üzerine ayrıca koruyucu bir üst kaplama yapılması gerekir.
• Duvarlar ve dış cepheler. Sprey köpük bina kabuğunu yalıtır. Poliüretan köpük ses yalıtımında da kullanılır.
• Sahada kurulan soğuk hava depoları. Soğuk hava deposu hazır panellerle değil de yerinde inşa edildiğinde duvarları ve tavanları sprey köpükle yalıtılır. Fabrikada panel üretimi ise ayrı bir süreçtir. Bu süreci soğuk oda paneli üretimi rehberimizde anlatıyoruz.
• Zemin altı yapılar. Temellerde ve toprak altında kalan diğer beton yapılarda genellikle su yalıtımı gerekir. Bu nedenle burada poliürea kullanılır.
• Endüstriyel tanklar. Hızla reaksiyona giren poliürea dikey tank gövdelerine ve kavisli yüzeylere tutunduğu için tank kaplamasında kullanılır.

3. İkisi ne zaman birlikte kullanılır

Birçok işte iki sistem katmanlar halinde birlikte kullanılır. Çatılarda ve düz çatılarda yaygın uygulama şöyledir: Önce ısı yalıtımı için sprey köpük, ardından köpüğü korumak için bir üst kaplama uygulanır.

Bunun nedeni güneştir. Güneş altında korumasız kalan poliüretan köpük zamanla yıpranır. Ultraviyole ışınları yüzeyin rengini değiştirir ve yüzeyi yavaş yavaş bozar. Ardından rüzgâr ve yağmur bozulan yüzeyi aşındırıp götürür. Bu yüzden açıkta kalan köpük çatılarda güneşe ve dış hava koşullarına dayanıklı bir üst kaplama gerekir. Poliürea seçeneklerden biridir. Köpüğün üzerini suya karşı kapatır. Ayrıca üzerinde yürünen ve bakım yapılan çatılara uygun, elastik ve aşınmaya dayanıklı bir yüzey oluşturur. Başka çatı kaplamaları da kullanılır. Hangisinin seçileceği çatıya, bütçeye ve çatının nasıl kullanılacağına bağlıdır.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır: En yaygın tür olan aromatik poliürea güneş altında koyulaşır ve rengi bozulur. Yüzey renginin önemli olduğu işlerde poliüreanın üzerine çoğu zaman alifatik bir son kat uygulanır.

Genel uygulamada üst kaplama, sistem tedarikçisinin önerilerine uyularak köpük uygulamasından kısa süre sonra yapılır. Böylece köpük uzun süre açıkta kalmaz. Yalıtımlı tankların dış yüzeyi gibi hava koşullarına ya da aşınmaya açık diğer yalıtımlı yüzeylerde de aynı sıra izlenir: önce köpük, sonra kaplama. Temellerde olduğu gibi yalnızca su yalıtımı yapılacaksa, poliürea köpük katmanı olmadan doğrudan hazırlanmış yüzeye püskürtülür.

4. Ekipman, yüzey, iklim ve güvenlik

Ekipman. Sprey sistemler yüksek ya da düşük basınçlı makinelerle uygulanır. Her iki makine de bileşenleri dozajlayıp tabancada karıştırır, ancak farklı basınç ve debilerde çalışır. Bu yüzden her sistem, kullanılacağı makineye göre formüle edilir. Hangi makineyi kullandığınızı sormamızın nedeni de budur.

Yüzey hazırlığı. Bir sprey uygulamanın uzun ömürlü olup olmayacağını yapışma belirler. Genel kurallar şunlardır:

• Yüzey temiz, kuru ve sağlam olmalıdır. Üzerinde toz, yağ, gevşek malzeme ya da su birikintisi bulunmamalıdır.
• Beton yüzeylere poliüreadan önce genellikle astar uygulanır. Astar, betonun gözeneklerini kapatır ve yapışmaya yardımcı olur.
• Metal yüzeylerde pas ve yağ kalmamalıdır.
• Eski çatılarda köpük uygulamasından önce gevşek katmanlar sökülür, ıslak bölgeler kurutulur.

İklim. Suriye, Irak, Körfez ülkeleri ve Orta Asya'daki uygulama ekipleri yoğun güneş altında, sıcak yazlarda ve birçok yerde soğuk kışlarda çalışır. Aşağıdaki genel kurallar her yerde geçerlidir:

• En büyük risk nemdir. Su izosiyanatla reaksiyona girer. Bu yüzden nemli bir yüzeye ya da yağmur, sis veya çiğ varken püskürtme yapılırsa yapışma bozulur. Köpük uygulamalarında köpüğün kalitesi de düşer. Yüzey sıcaklığı çiğ noktasının üzerinde tutulmalıdır. Genel kural olarak aradaki fark en az 3 °C olmalıdır.
• Sıcaklık reaksiyonu doğrudan etkiler. Yaz güneşinde ısınan bir çatıda reaksiyon hızlanır. Kışın soğuk bir yüzeyde ise yavaşlar ve yapışma zayıflar. Sıcak çatılarda püskürtme genellikle günün serin saatlerinde yapılır.
• Rüzgâr püskürtme sisini uzağa taşır. Malzeme boşa gider, çevredeki araçlar ve binalar da lekelenebilir.
• Variller ağzı kapalı halde gölgede depolanmalı, sıcaktan ve dondan korunmalıdır. İzosiyanat havadaki nemle reaksiyona girer.

Güvenlik. İzosiyanatlar ciltte ve solunum yollarında alerjik duyarlılığa yol açabilir. Tekrarlanan maruziyet mesleki astıma neden olabilir. Uygulama ekipleri solunum koruyucu, eldiven ve göz koruyucu kullanmalı, uyguladıkları sistemin güvenlik bilgi formundaki talimatlara uymalıdır. Avrupa Birliği'nde 24 Ağustos 2023'ten bu yana, diizosiyanat içeren ürünleri endüstriyel ya da profesyonel amaçla kullananların bu ürünlerle çalışmaya başlamadan önce güvenli kullanım eğitimini tamamlaması zorunludur. Hangi ülkede çalışırsa çalışsın her uygulama ekibinin bu kuralı örnek alması yerinde olur.

5. Metrekare maliyetini ne belirler

Uygulayıcılar işlerini metrekare üzerinden fiyatlandırır, sprey sistemler ise kilogram üzerinden satın alınır. Sahada metrekare maliyeti başlıca iki etkene bağlıdır ve ikisi de yaptığınız işe göre değişir:

• Uygulanan kalınlık. Köpük katmanı ya da poliürea membranı kalınlaştıkça metrekareye düşen malzeme miktarı da artar. Köpükte kalınlığı hedeflenen ısı yalıtım değeri belirler. Poliüreada ise kalınlığı şartname ve yüzeyin maruz kalacağı aşınma belirler.
• Püskürtülen yüzey. Düz ve pürüzsüz bir çatıda, oluklu saca, pürüzlü betona ya da çok sayıda detay içeren bir yüzeye göre daha az malzeme harcanır. Dikey duvarlar ve tank gövdeleri de geniş ve düz bir çatıya göre daha fazla zaman ve özen ister.

Bunlara saha işleri de eklenir. Rüzgârla savrulan malzeme, yüzey hazırlığı, astar ve üst kaplamalar gerçekçi bir metrekare fiyatına dahil edilmelidir.

Biz sistemin kendisi için teklif veriyor, teklifimizi uygulamanıza ve tahmini aylık miktarınıza göre hazırlıyoruz. Metrekare fiyatınızı ise bu fiyattan yola çıkarak kalınlığa, yüzeye ve saha koşullarına göre hesaplarsınız.

6. Teklif için gereken bilgiler ve JiTPOL'ün desteği

JiTPOL, Bursa merkezli bir poliüretan sistem evidir. Sprey köpük ve poliürea sistemlerimizi kendimiz formüle ediyor ve her birini birbiriyle uyumlu iki bileşen halinde tedarik ediyoruz: A bileşeni JiTPOL karışımı, B bileşeni ise bu karışıma uygun izosiyanattır. İki bileşeni ekipmanınıza ve işinize göre ayarlıyoruz. Ürün gamımız poliüretan enjeksiyon uygulamalarını da kapsar. Suriye, Irak, Körfez ülkeleri, Orta Asya ve Avrupa'ya ihracat yapıyoruz. Teklif hazırlayabilmemiz için bize şu bilgileri gönderin:

• İşiniz: sprey köpük ısı yalıtımı, poliürea su yalıtımı ya da her ikisi
• Sprey makineniz: yüksek basınçlı ya da düşük basınçlı
• Püskürttüğünüz yüzeyler (çatılar, duvar ve dış cepheler, soğuk hava deposu duvar ve tavanları, tank gövdeleri ya da temeller) ve alt yüzeyin cinsi
• Uygulama yeri: iç mekân, dış mekân ya da zemin altı
• Tahmini aylık miktarınız
• Teslim edilecek ülke
• Varsa şu an kullandığınız sprey sistem

İşinize uygun sistemin teknik bilgi formunu ve güvenlik bilgi formunu, teklif formu üzerinden talep etmeniz halinde gönderiyoruz. Ambalaj şekli teklifle birlikte netleştirilir. İhracat siparişlerinde ödeme genellikle banka havalesiyle, EUR ya da USD cinsinden peşin yapılır. Ödeme koşulları her teklifte ayrıca belirlenir. Uygun projelerde teknik ekibimiz uygulama sahanızı ziyaret edip sizinle birlikte deneme yapabilir.

Seçilmiş kaynaklar

• PU Europe, Factsheet 22: Kapalı hücreli ve açık hücreli sprey poliüretan (PU) köpük arasındaki farklar (Aralık 2025)
• US EPA Safer Choice (arşiv): Sprey poliüretan köpük ürün türleri
• Wikipedia: Poliürea
• Wikipedia: Poliüretan (ışık kararlılığı, aromatik ve alifatik izosiyanatlar)
• ISOPA: AB, 24 Ağustos 2023'ten itibaren diizosiyanatlarla çalışanlar için zorunlu eğitim getiriyor